fbpx

IoT en Data Act: Perspectieven in de verzekeringssector

Men hoort vaak dat artificiële intelligentie de verzekeringssector volledig zal ontwrichten. Maar is dat werkelijk het geval?

In feite zullen verzekeraars, zelfs met AI, aansprakelijkheden, producten, kosten enzovoort blijven verzekeren. In dat opzicht is AI slechts een technologische evolutie onder vele andere, zoals de verzekeringssector er al talrijke heeft gekend sinds de industrialisatie, en die op zich de verzekeringsproducten niet fundamenteel hebben veranderd. Bij het voorbeeld van autonome voertuigen, maakt het weinig uit of een ongeval werd veroorzaakt door de bestuurder of door artificiële intelligentie: het zal altijd noodzakelijk blijven om derden te vergoeden.

Dus: “doorrijden, niets te zien”?

Dat zou echter voorbijgaan aan het feit dat artificiële intelligentie al ingrijpende veranderingen heeft teweeggebracht en er nog veel zal brengen op verschillende niveaus binnen de verzekeringssector. Zo maakt AI grote evoluties mogelijk in de klantervaring.

De ervaring met betrekking tot de aankoop van verzekeringen zal sneller verlopen, met een minder actieve betrokkenheid van zowel de verzekeraar als de klant (automatische risicoanalyse op basis van de door de klant verstrekte gegevens en geautomatiseerde opmaak van een aanbod, interacties via chatbots, enzovoort).

Gebruiksgebaseerde, sterk dynamische verzekeringsproducten nemen toe en passen zich aan het gedrag van individuele consumenten aan. De verzekeringssector staat op het punt over te stappen van een model van “aankoop en jaarlijkse verlenging” naar een continu cyclusmodel, met productaanbiedingen die voortdurend aansluiten bij de gedragsgewoonten van de verzekerde.

Een ander belangrijk aspect van de klantervaring is het zich voordoen van een schadegeval, wat vaak een beslissend moment is in de relatie tussen verzekerde en verzekeraar. Ook hier maakt AI het bijvoorbeeld mogelijk om automatisch foto’s te analyseren die door de verzekerde worden doorgestuurd (autoschade, waterschade, industriële installaties). In combinatie met big data over eerdere herstellingen, historische prijzen, actuele marktprijzen enzovoort, leidt dit tot een vrijwel onmiddellijke schade-evaluatie.

In deze context creëert de Data Act – Verordening (EU) 2023/2854, die van toepassing is sinds 12 september 2025 en geharmoniseerde regels vaststelt inzake het delen van gegevens (met inbegrip van de bijbehorende metadata die nodig zijn om deze gegevens te interpreteren en te gebruiken) met betrekking tot verbonden producten, nieuwe kansen voor verzekeraars.

De Data Act verleent gebruikers van verbonden producten namelijk onder meer:

  • het recht om gratis en eenvoudig toegang te krijgen tot de door deze producten gegenereerde gegevens;
  • het recht op portabiliteit van data, met andere woorden het recht om de houder van de gegevens te verzoeken deze ter beschikking te stellen van een derde.

Deze regelgeving vormt een kans voor verzekeraars om toegang te krijgen tot bijzonder nuttige gegevens, zowel in het kader van gebruiksgebaseerde verzekeringen als bij het beheer van schadegevallen.

De toegang van de verzekeraar tot deze gegevens is echter afhankelijk van het feit dat de gebruiker van het verbonden product zijn recht op dataportabiliteit uitoefent krachtens de Data Act. Deze mogelijkheid vereist dan ook een nauwkeurig en transparant contractueel kader. Bovendien vereist de concrete uitvoering van de dataportabiliteit volgens de Data Act het sluiten van een overeenkomst tussen de gegevenshouder en de verzekeringsmaatschappij, onder billijke, redelijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden.

Het zal zeer interessant zijn om in de komende maanden te observeren hoe de verschillende betrokken actoren – producenten van verbonden objecten, verzekeraars enzovoort – zich deze nieuwe mogelijkheden eigen maken en welke evenwichten zullen worden gevonden tussen de uiteenlopende belangen die op het spel staan.